• Font size:
  • Decrease
  • Reset
  • Increase

Startup qurucularının uzaq durmalı olduqları üç gizli təhlükə

AzMarketing.az
Son dövrlərdə Azərbaycan Startup-ların geniş vüsət alması bu sahəyə əsasən gənclərin marağı günü-gündən artmaqdadır. Məhz bu səbəbdən Harward Business School-un Professoru Noam Wasserman tərəfindən təqdim edilən videonun azərbaycan dilində tərcüməsini Sizlərlə paylaşırıq.
Yüksək potensiallı startup-ların uğursuzluqlarının əsas səbəbi insanların problemləridir. Faktiki olaraq, 65% uğursuzluq təsisedici komanda daxilindəki insanlararasındakı gərginlik səbəbindən baş verir. Mən kitabımın özülü üçün 10 il ərzində minlərlə startuplar haqqında öyrəndim. Və mən bu problemlərə aparan çoxlu vacib olan erkən qərarların əsas xətalar olduqların aşkar etdim. Burada mən onlardan üçünə fokus olacam, mən onları 3 Rs adlandırdım- (relationship decisions) münasibət qərarları, (role decisions) rol qərarları və mükafatlandırma (reward decisions) qərarları.
İlk xəta münasibət qərarıdır, kim ilə həmtəsis etmək haqqında. Təbii meyillilik artıq tanıdığın və güvəndiyin insanlarla həmtəsisçi olmağadır, məsələn, ailən və dostların ilə. Lakin bu yanaşma bir neçə təhlükə ilə birlikdə gəlir. Ailə və dostların sizin malik olduğunuz bir çox bacarıqlara malik olurlar əksər hallarda. Və bu üst-üstə düşmələr komanda da təzadlara və doldurulmamış bir çox boşluqlara səbəb ola bilər. Həmçinin, siz bir-birinizi yaxşı tanıdığınıza görə, tez-tez siz bir-birinizi profisional tərəfdən tanımaq və daha sonrakı problemlərdən boyun qaçırmaq üçün lazım olan erkən danışıqları ertələyirsiz. Və startup üçün yaxşı, lakin əlaqələr üçün pis nəticələnəcək qərarlarla üzləşdikdə onların həll edilməsindən yan keçirsiniz, o vaxta kimi ki, bu şeylər şişib ciddi problem olurlar. Dostlardan və qohumlardan formalaşmış komanda daha çox yayılmışdır, amma məlumatlar bunu göstərir ki, bu bütün komanda növləri arasında ən az dözümlü olandır. Bu o demək deyil ki, siz ən yaxın dostunuz və ya qardaşınızla həmtəsisçi olmamalısız. Lakin bu o deməkdir ki, siz öz əlaqələrinizi və fikrinizi müdafiə etmək üçün qoruyucu divarlar yaratmalısınız.
İkinci xəta rol qərarlarıdır, necə vəzifələri müəyyən etmək və komanda da qərarları necə qəbul etmək. Sahibkarlar deyə bilərlər ki, onların CEO olmayacaqdır. Amma, adətən qərar qəbul etmədə bərabərliyin olduğunu demək istəyirlər. Məhz buna görə, bir çox təsisçi komandalar həddən çox yüklü olurlar. Startupların üçdə birində təsisçilərin hamısı C səviyyəsinin vəzifələrinin icralarını öhdələrinə götürürlər. Qərarların qəbul edilməsində ləngitmə yaratmaq və komandadakı gərginliyi artırmaqla bu real problemlərə səbəb ola bilər. Əvəzində, təsisçilər uzun icra edə biləcəkləri uzun vadədə təsir edəcək vəzifələr seçməlidirlər, hansılarki, əskər hallarda, C səviyyəsindən aşağıdadır.
            Üçüncü ümumi xəta isə mükafatlandırma ilə bağlı kapitalın necə bölünməsi qərarıdır. Bu təsisçi komanda üzvləri arasında olan ən gərgin müzakirələrdən biridir. Ən çox istifadə olunan üsul cəld əl sıxma modeli 50 – 50-ə yanaşmasıdır. Mənim məlumatlarım göstərir ki, təsisçi  komandaların 73% i kapitalı quruluşun bir ayı içində bölür. Ancaq bu problemdir, çünki demək olar ki, hər startupın sonralar strategiyada, biznes modeldə və yaxud həmtəsisçi cəlbetməsində əsaslı dəyişiklər olacaqdır. Ancaq onların kapitalın bölüşdürülməsinin bu dəyişikliklərə uyğunlaşdırmaq üçün hansısa mexanizmləri olmayacaq. Bunun həlli isə müxtəlif vəziyyətlərə görə dəyişə biləcəyiniz kapitalın təşkilini müzakirə etməkdir. Startuplarda sizin gedişinizi və qərar vermənizi izləyən qısa müddətdə düzgün görünən güclü bir tamah vardır. Ancaq sizə uzunmüddətdə üzləşəcəyiniz çətinlikləri təxmin etmək lazımdır və onda əlaqələr, rol və mükafatlandırma haqqında sizi uğura aparcaq rasional qərarlar vermək lazımdır.
Mənbə: http://hbr.org/video/2226827548001/three-pitfalls-startup-founders-must-avoid
Tərcümə etdi: Nərmin Əliyeva
                       Ceyhun Əsgərli
 
Three Pitfalls Startup Founders Must Avoid
People problems are the leading cause of failure in high-potential startups. In fact 65% of failures are due to interpersonal tensions within the founding team. I studied thousands of startups over 10 years as the basis for my book. And I found that a lot of important early decisions are pitfalls that lead to these problems . I am going to focus on three of them here, what I call the three Rs - relationship decisions, role decisions and reward decisions.
The first pitfall is the relationship decision, about who cofound with . The natural inclination is to look to people you already know and trust, like friends or family. But that approach comes with several dangers. Friend and family are much more likely to have the same skills as you do. And that overlap can cause tension and leave big holes unfilled within your team. Also, because you think you know each other well, you often skip the tough early conversations you need to have to learn about each other professionally and to avoid problems later.  And when you are faced with a decision that's good for the startup but bad for the relationship, you try to avoid dealing with it, and instead push it off until things blow up. Teams of friends or relatives are common, but data show that they are the least stable of all types of founding teams. This does not mean that you should not cofound with your best friend or your brother. But it does mean that you have to create firewalls to protect your relationship and your venture.
The second common pitfall is the role decision, about how to assign titles and how to make decision within the team. The owners may say that they do not have to be CEO. But usually want an equal say in decision making. That's why many founding teams are so top-heavy. In more than a third of startups, the founders all receive  a C level title. This can cause real problems by slowing down decision making and also increasing tensions within the team. Instead, founders should choose titles that reflect the realistic long term roles that they will each play, which are often below the C-suite.
The third common pitfall is the rewards decision, about how to split the equity ownership. This is the one of the most contentious negotiations within the a founding team, so you can understand why people try to finesse it instead. One of the most common models is the quick handshake, the 50-50 approach. My data shows that 73% of founding teams split the equity within a month of founding. And many of them split equally. But that is a problem, because nearly every startup will then have a major change in strategy, in business model, or cofounder involvement. But they won't have any mechanism for adjusting the split. A solution is to negotiate an equity arrangement that is flexible and can change as circumstances do. In startups, there's a strong temptation to follow your gut and make decision that seem right in the short term. But you need to anticipate the long term challenges that you'll face, and then make rational decisions about relationships, roles and rewards that will allow you to succeed.

 

Baxış rejimini seçin :