• Font size:
  • Decrease
  • Reset
  • Increase

STİMULLAŞDIRMA (Promotion)

AzMarketing.az

Stimullaşdırma, ”Marketinq Kompleksi” olaraq tanıdığımız və bütün marketinq strategiyalarının hərəkət nöqtəsini əmələ gətirən, nəzarəti mümkün marketinq dəyişkənlərindən biridir. Marketinqin özü “mübadilə” olduğuna görə, bu mübadiləni əmələ gətirən, asanlaşdıran ən vacib ünsürlərdən biri stimullaşdırmadır. 

Mübadilənin müzakirə mövzusu olan tərəflər arasında əaqənin təmin edilməsi, mübadilənin əsas vəzifələrindən biridir. Stimullaşdırma ünsürləri bu vacibliyi reallaşdıraraq mübadiləni həyata keçirməkdə və asanlaşdırmaqdadır.

Müasir dövrdə həm mənfəətməqsədi güdən, həmdə mənfəət güdməyən bütün qurumlar və təşkilatların stimullaşdırma fəaliyyətləri hər kəsin günlük yaşamına artiq nüfuz etmişdir. Stimullaşdırmanın məqsədi şəxsləri istənilən mesajı qəbul etmələri vəya bu mesaja müsbət cavab vermələri mövzusunda yola gətirmək və razı salmaqdır. Müəssisələr mal və ya xidmətlərinin rəqib mal və ya xidmətlərlə müqayisədə, istehlakçıların arzu və istəklərini qarşılama aspektindən daha üstün olduğuna, onları razı salmağa çalışırlar. Stimullaşdırma, “istehlakçıları bir mal, xidmət, marka və quruluşa qarşı müsbət bir davranış tərzi sərgiləməyə həvəsləndirmək məqsədilə edilən  şüurlu, proqramlanmış və koordinasıyalı fəaliyyətlərdən təşkil olunan bir xəbərləşmə prosesidir”.

Təsirli bir marketinq planlaması edə bilmək üçün ən uyğun stimullaşdırma kompleksinin müəyyən edilməsi vacibdir. Bir başqa sözlə, şəxsi satış, reklam, ictimaiyyətlə əlaqələr və satışın stimullaşdırılması metodlarından hansının nə səviyyədə istifadə ediləcəyi, bunlar üçün nə qədərlik bir büdcə ayrılacağı, bu büdcənin müxtəlif stimullaşdırma mexanikaları arasında necə bölüşdürüləcəyi çox vacib, bir o qədər də çətin bir mövzudur. Müəssisələr bu mövzuda qərar verərkən içində olduqları mühit şərtlərini yaxşı nəzərdən keçirmək məcburiyyətindədirlər. Bu mövu marketinq menecerlərinin qarşılaşdığı əsas probləmlərdən biridir. Marketinq menecerinin verməsi vacib olan silsilə qərarda diqqət ediləcək nöqtə, stimullaşdırma kompleksinin öz daxilində uyğunluğu təmin edilərkən, marketinq kompleksinin də uyğunluğu yəni optimizasiyasını təmin edəcək bir yol izənməlidir.

Stimullaşdırma Kompleksi və onun ünsürləri aşağıdakılardır.

REKLAM – stimullaşdırma kompleksinin ünsürləri arasında ən çox gündəlik yaşamımıza girmiş, ətrafımızı əhatə etmişcəsinə daha çox yayılmış olanıdır. Reklamın bir mənada “piştaxtad (vitrində) birinci sırada” olma xüsusiyyəti yeddidən yetmişə hər yaşda insanın diqqətini çəkməkdə, üzərində mərkəzləşməsinə yol açmaqdadır. “Reklam, mal, xidmət və fikirlərin stimullaşdırma yollarından biri olub, sosial / iqtisadi rəfahın artırılması, istehlakçıların məmnuniyyəti və reklam verənin məqsədlərinə çatmasını təmin etmək üçün, qarşılığı ödənmək şərtiylə inandırıcı informasiya nəqlinin kütləvi informasiya vasitələri yoluyla həyata keçirilməsidir.” Reklam, mesajın qaynağına (ticarət xarakterli və ticarət xaakterli olmayan reklam), yönəldiyi hədəf qruplara (beynəlxalq və yerli reklam), məqsədlərinə (mal reklamı, müəssisə reklamı və sosial məqsədli reklam), informasiya kanalı (radio və TV, yazılı medya, poçt və açıq hava reklamı) və vəzifələrinə (xatırladıcı, müqayisəedici, nəsihətverici və məlumatverici reklamlar) görə sinifləndirilir.

SATIŞIN STİMULLAŞDIRILMASI - satışla reklamı tamamlayan, müştərini satın almağa yönəltən, pərakəndəçini daha effektiv olmağa həvəsləndirən texniki fəaliyyətlərdir. Başqa bir sözlə, bazarın cavab reaksiyasını sürətləndirmək və ya gücləndirmək üçün stimullaşdırıcı təsiri olan müxtəlif vasitələrdən istifadə olunmasıdır. Satışın stimullaşdırılması vasitələrini xitab etdiyi kütləyə görə 3 gruba ayırmaq mümkündür: İstehlakçıların stimullaşdırılması (kupon, hədiyyə, pulun qaytarılması, mükafatlar, pulsuz yoxlama), vasitəçilərin stimullaşdırılması (satınalma avansları, qarşılıqsız mal, güzəştlər, satış yarışları, ortaq reklam), satış personalının stimullaşdırılması (yarışlar, mükafatlar, satış faizi ödəmələr.) Satışın stimullaşdırılmasında məqsəd potensial müştəriləri malı yoxlamağa yönəltmək, mövcud müştəriləri satınalma tezliyini artırmağa sövq etmək, sədaqətli müştəriləri isə mükafatlandırmaqdır.

TƏBLİĞAT və PR: Təbliğatın  reklamdan ən önəmli fərqi mesaj qaynağının bir quruluş olamaması və hər hansı bir ödəmənin olmamasıdır. PR xüsusilə son illərdə çox əhəmiyyətli bir marketinq ünsürü halına gəlmişdir. Hətta stimullaşdırma ünsürlərindən biri olaraq deyil, marketinq kompleksinin beşinci elementi olaraq ələ alınmasının vacibliyi iddia olunmaqdadır. PR - müəssisə haqqında müsbət imic formalaşdımaq məqsədilə müəssisə və onun istehsal etdiyi məhsullar haqqında informasiyanın ictimaiyyətə çatdırılması və ictimaiyyətin fikir və düşüncələrinin öyrənilməsi prosesidir. PR-da 5 əsas fəaliyyət vardır: medya ilə əlaqələr, malların tanıdılması, xəbərləşmə, lobbiçilik fəaliyyəti və müşavirlik.

FƏRDİ SATIŞ - Satış məqsədilə bir və ya çox sayıda potensial alıcı ilə qarşılıqlı söhbət etmək, görüşmək və nəticəyə çatmaq kimi tərif vermək olar. Fərdi satış ən qədim stimullaşdırma metodudur. Bu metodda fərdi qarşılaşma, dostluq münasibətləri qurma, dinləmə və qarşılıq vermək məcburiyyəti vardır. Satış personalına müştəri haqqında birbaşa və hər tərəfli informasiya toplamaq imkanı verir. İstehlakçı ile birbaşa münasibət qurmağa əsaslandığından ən təsirli komunikasiya metodudur. Digər metodlara görə, sərf edilən zəhmətin nisbi olaraq daha az bir qismi boşa gedir. Fərdi satış əsasən malın satışının reallaşdırmaq üçün həyata keçirilir(məs: reklam diqqət çəkmək üçün). Alıcı, satış personalının zəhməti qarşısında satın alma məcburiyyəti hiss edə bilər. Bütün bunlara baxmayaraq bu metod çox məsrəflidir. Satış personalı çox yaxşı hazırlanmalıdır. Satış personalının işini layiqincə yerinə yetirməsi üçün maddi yöndən təşviq olunmaları vacibdir.

 

 
Baxış rejimini seçin :